Normy hemoglobiny u dorosłych z uwzględnieniem płci przedstawiają się zwykle w następujący sposób: hemoglobina u kobiet: 11,5-15,5 g/dl, hemoglobina u kobiet w ciąży: 11,5-13,5 g/dl (przy czym wartości nieco poniżej normy nie są uznawane za niepokojące), hemoglobina u mężczyzn: 14-18 g/dl. Analiza wyników hemoglobiny należy do rabatów na badania; Dzielimy się wiedzą o medycznej diagnostyce laboratoryjnej: zapraszamy do zapoznania się z artykułami popularno-naukowymi oraz uczestniczenia w organizowanych przez nas spotkaniach (informacji szukaj w dziale „Aktualności”). Pobieranie krwi, podstawowe badania krwi i więcej Nieleczony niedobór witaminy K może prowadzić do: zaburzeń krzepliwości krwi , zwiększonego ryzyka chorób sercowo–naczyniowych , osteoporozy , zwapnienia naczyń krwionośnych (kalcyfikacji), niedokrwistości , żółtaczki . Pamiętaj – niedobór witaminy K zdarza się rzadko. Dobrze mieć świadomość objawów niedoboru, ale Jak przygotować się do badania poziomu witaminy D? Do badania nie trzeba przygotowywać się w sposób szczególny. Oznaczenie wykonywane jest na podstawie pobranej od pacjenta próbki krwi żylnej, lecz nie ma znaczenia o jakiej porze krew zostanie pobrana, a pacjent nie musi być na czczo. Wśród badań na niedobory witamin i składników mineralnych nie może zabraknąć morfologii. To podstawowe badanie krwi, które dostarcza wiele informacji na temat ogólnego stanu zdrowia. Morfologia pośrednio pomaga wykryć niedobory żelaza, kwasu foliowego i witaminy B12, które mogą prowadzić do niedokrwistości. Nadpłytkowość (trombocytoza) to choroba, która polega na wzroście trombocytów, czyli na nadmiernej produkcji płytek krwi. O stanie nadpłytkowości można mówić, gdy ilość płytek krwi przekracza 600 000/µl (600 G/l). Schorzenie to przeważnie dotyka osoby między 50. a 60. rokiem życia. Czy nadpłytkowość jest groźna? . Fot: Eziutka / We wszystkich grupach wiekowych należy rozważyć suplementację witaminy D3. Badanie kontrolne poziomu witaminy D3 wykonuje się na 3 miesiące po rozpoczętej suplementacji. Istnieje wiele grup mających wskazania do wykonania badania poziomu tej witaminy. Bardzo duży odsetek społeczeństwa jest narażony na niedobór witaminy D. Wynika to z wielu czynników, jak nieodpowiedni tryb życia, zła, uboga w witaminę D dieta, ale przede wszystkim niedostateczna ekspozycja na promieniowanie UV. Niedobór witaminy D przekłada się na problemy z przyswajaniem wapnia. Wyróżnia się wiele grup, w których warto wykonać badanie poziomu witaminy D, a konkretnie jej metabolitu – 25-hydroksywitaminy D, by ocenić konieczność jej suplementacji. Według aktualnych wytycznych w pediatrii regularna suplementacja witaminy D jest konieczna u noworodków i niemowląt, które w pierwszym roku życia powinny otrzymać 400 IU witaminy D na dobę. Zobacz film: Rola witaminy D w naszym organizmie. Źródło: Wiem co jem, wiem co kupuję. Norma witaminy D w badaniu laboratoryjnym Oznaczenie poziomu witaminy D we krwi wykonuje się podczas standardowego pobierania krwi z żyły obwodowej. Norma poziomu witaminy D, a dokładnie 25(OH)D (25- hydroksywitaminy D), wynosi 75–200 nmol/l (30–80 ng/ml). Zbyt wysoki poziom w badaniu może wynikać z nadmiernej podaży witaminy (choć zdarza się to rzadko). Może też towarzyszyć ziarniniakom oraz pierwotnej nadczynności przytarczyc. Niedobór witaminy D zdarza się częściej. Może wynikać z niedostatecznej podaży witaminy D czy też niedoczynności przytarczyc. Zobacz film: Słoneczna witamina D. Źródło: Dzień Dobry TVN Kto powinien wykonać badanie poziomu witaminy D3? Nie ma konieczności wykonywania badania witaminy D3 u wszystkich osób w populacji celem profilaktycznego sprawdzenia jej poziomu, aczkolwiek takie badanie może wykonać każdy. Nie wymaga ono ani specjalnego przygotowania, ani nie ma do niego przeciwwskazań. Są pewne osoby, u których jednak warto zwrócić szczególną uwagę na poziom D3 ze względu na zwiększone ryzyko jej niedoboru. Badanie poziomu witaminy D3 wykonuje się u osób, u których występują: krzywica, osteomalacja, ból mięśniowo-szkieletowy, osteoporoza, wysoki poziom parathormonu, niedobór parathormonu, steroidoterapia, zaburzenia wchłaniania z przewodu pokarmowego, alergie, restrykcyjne diety, nietolerancja laktozy, niewydolność nerek, choroby wątroby, ziarniniaki, nadciśnienie, choroby sercowo-naczyniowe, choroby o podłożu autoimmunologicznym, nowotwory. Zaburzenia poziomu witaminy D3 w powyższych jednostkach chorobowych utrudniają leczenie podstawowe. Zobacz film: Czy stosowanie suplementów diety jest bezpieczne? Źródło: Stylowy Magazyn. Suplementacja i kontrolne badania poziomu witaminy D3 Aby poziom witaminy D3 we krwi osiągnął zakres normy, konieczne jest stosowanie suplementacji przez co najmniej miesiąc. Nie ma ograniczeń czasowych stosowania witaminy D. Jednak konieczna ilość IU do suplementacji zależy przede wszystkim od wieku. W pierwszym półroczu życia dzieci powinny otrzymywać 400 IU na dobę witaminy D. W drugim półroczu ze względu na intensywny wzrost i rozwój zwiększa się ilość suplementowanej witaminy do 600 IU. Po ukończeniu pierwszego roku życia suplementacja powinna być sezonowa, chyba że w okresie letnim również dziecko nie ma zapewnionej odpowiedniej podaży witaminy. Dorośli powinni stale suplementować witaminę D w dawkach 800–2000 IU. Wykonywanie badania kontrolnego poziomu witaminy D we krwi zaleca się 3 miesiące po włączeniu suplementacji. Kiedy uzyska się odpowiedni poziom tej witaminy w badaniu kontrolnym, można wykonywać oznaczenie raz na pół roku. Zobacz film: Witamina D - witamina życia. Źródło: Dzień Dobry TVN Badanie poziomu witaminy D3 u dzieci Dzieci narażone są na niedobór witaminy D3 z kilku powodów. Pierwszy to mała ekspozycja na promieniowanie słoneczne. Pomijając analizę warunków klimatycznych i pogodowych, należy zwrócić uwagę na to, iż dzieci mniej przebywają na słońcu w godzinach, kiedy promieniowanie jest optymalne (w okolicach południa), przebywają w cieniu, stosuje się u nich wysokie filtry ochronne. To z kolei stanowi oczywiście prewencję innych szkodliwych działań promieniowania słonecznego. Ponadto nie wykazano, by rzeczywiście wystarczająca ekspozycja na słońce obejmowała 20% ciała przez 20 minut, a z taką teorią można się często spotkać. Bardzo modne w dzisiejszych czasach diety eliminacyjne czy wegetariańskie, szczególnie u młodych ludzi, przyczyniają się znacząco do niedoborów witaminowych. Na podaż witaminy D3 powinny zwrócić szczególną uwagę kobiety w ciąży, u których zapotrzebowanie na witaminy rośnie, a niedobór witaminy D przekłada się na niedobór witaminy u noworodka. Ponadto dzieci karmione wyłącznie piersią są narażone na niedobór witaminy D. Badanie poziomu witaminy D można wykonać już w ciąży, by wcześnie wdrożyć jej suplementację. Konieczne jest badanie poziomu witaminy D3 i jej suplementacja w przypadku wszelkich zaburzeń wchłaniania u dzieci, w tym celiakii czy nieswoistych chorób zapalnych jelit. Niski poziom witaminy D3 Witamina D3 jest konieczna dla odpowiedniego wchłaniania wapnia z przewodu pokarmowego. Kiedy dochodzi do wystąpienia niedoboru tej witaminy, przyswajanie wapnia spada. Tym samym dochodzi do wzrostu poziomu parathormonu, przez co wapń jest pozyskiwany z kości. Przyczynia się to do spadku masy kostnej, wzrostu ryzyka złamań i osteoporozy, a u dzieci – krzywicy. Zobacz film: Interpretacja wyników morfologii. Źródło: Dzień Dobry TVN. Czy artykuł okazał się pomocny? 25-OH witamina D jest jednym z kluczowych ogniw w przekształcaniu nieaktywnej biologicznie witaminy D w aktywny hormon steroidowy. Etapami „szlak kalcyferolu” w organizmie wygląda następująco: przedostawanie się do krwiobiegu dwóch głównych typów witaminy D: ergokalcyferolu (D2) wraz z pożywieniem przez błonę śluzową jelita i cholekalcyferolu (D3) z promieniami ultrafioletowymi przez skórę; połączenie we krwi ze specjalnym białkiem wiążącym witaminę D (VDBP) i albuminą, które „dostarczają” kalcyferol do wątroby; pierwsza hydroksylacja: w komórkach wątroby Kupffera za pomocą enzymu błonowego 25-hydroksylazy (CYP3A4), CYP2C9 i CYP2D6, należących do rodziny cytochromów P450, formy D2 i D3 są przekształcane w pierwszy aktywny metabolit – 25 (OH) D (25-hydroksywitaminę D-) kalcydol); transport kompleksu 25 (OH) D + VDBP do nerki, gdzie oddziałuje z receptorami komórkowymi kanalików proksymalnych; druga hydroksylacja: 25-hydroksykalcyferol przy pomocy 1alfa-hydroksylazy (enzymu mitochondriów z rodziny cytochromów P450) przekształca się w wysoce aktywną formę hormonalną – 1,25 (OH) D (kalcytriol); kalcytriol może być również syntetyzowany w niewielkich ilościach przez niektóre komórki (śródbłonkowe, nabłonkowe, kości, układ odpornościowy) przy użyciu enzymów CYP27A1 i CYP27B1; 1,25 (OH) D przedostanie się do krwiobiegu w ciągu kilku godzin ma główne skutki za sprawą kalcyferolu. Cykl życia „ogniwa słonecznego” nie ogranicza się do tworzenia tylko dwóch metabolitów, ale inne jego warianty biochemiczne znajdują się we krwi w stanie „związanym” i nie mają znaczenia klinicznego. To właśnie 25-hydroksykalcyferol odzwierciedla poziom witaminy D, będącej jej zdeponowaną formą i krążącą w całym krwiobiegu przez około 3 tygodnie. Jego niskie stężenie wskazuje na egzogenne lub endogenne przyczyny, które prowokowały stan niedoboru kalcyferolu dla organizmu. Witaminy z grupy D biorą udział w wchłanianiu fosforu i wapnia. Cholekalcyferol pod wpływem promieni ultrafioletowych (słonecznych) jest syntetyzowany w organizmie, w skórze człowieka. Ergokalcyferol można uzyskać wyłącznie z pożywieniem. Oba kalcyferole są rozpuszczalne w tłuszczach. Witaminy z grupy D gromadzą się w tkance tłuszczowej człowieka. Nasze ciała mogą przechowywać witaminę D3 latem i wykorzystywać ją w razie potrzeby. Witamina D 25-OH a organizm ludzki Witamina D 25 pełni funkcje transportowe i magazynowe. Efekty kalcyferolu w organizmie spowodowane są działaniem 1,25-dioksycholekalcyferolu. regulacja wszystkich etapów metabolizmu wapniowo-fosforowego; pozytywny wpływ na niektóre geny; zapobieganie wadom wewnątrzmacicznym u płodu i skłonności do wielu chorób; ochrona mózgu i innych struktur układu nerwowego przed stresem i przepięciem; wzmocnienie ściany naczyniowej, normalizacja ciśnienia krwi; pozytywny wpływ na układ odpornościowy; udział w regulacji hormonalnej narządów dokrewnych; Kalcyferol jest niezbędny do zapobiegania i leczenia wielu poważnych patologii: Poziom witaminy D we krwi Aby poznać poziom witamin, wystarczy wykonać badanie krwi na łącznie 25 (OH) D. Endokrynolodzy przyjęli następujące dzienne normy dotyczące „ogniwa słonecznego” dla wieku: dzieci powyżej 1 roku życia i dorośli do 70 lat – 600-800 IU (15-20 μg); kobiety w ciąży i karmiące piersią – 800-1200 IU (20-30 mcg). Aby utrzymać optymalny poziom witaminy D w organizmie, wartość 25-hydroksykalcyferolu nie powinna być niższa niż 50-60 ng / ml (125-150 nmol / L). Standardowe stawki dla postaci 25-OH witaminy D we krwi to: poniżej 20 ng / ml (50 nmol / l) – niedobór witamin (do 12 ng / ml (30 nmol / l) – niedobór witamin); od 21 do 29 ng / ml (51-74 nmol / l) – niedobór witamin; od 30 do 100 ng / ml (75-250 nmol / l) – normalny; Oznaki niedoboru witaminy D. Brak witaminy D może przez długi czas pozostać niewidoczny dla człowieka. Niestety rosyjscy lekarze rzadko kojarzą choroby przewlekłe z niedoborami żywieniowymi. Hipowitaminoza może objawiać się objawami: często bolesność i dyskomfort w kościach, stawach i mięśniach, skurcze mięśni; zaburzenia emocjonalne, depresja, zły sen; zmęczenie fizyczne, uczucie osłabienia i letargu; częste przeziębienia i choroby zakaźne przebiegające z powikłaniami, nieuleczalne przewlekłe procesy zapalne; częste siniaki i siniaki; W przypadku ciężkiej hipowitaminozy u dorosłych obserwuje się złamania i upadki, krzywicę u dzieci. Często pojawiają się choroby związane z brakiem kalcyferolu (stwardnienie rozsiane, schizofrenia, nowotwory złośliwe itp.). Zalecamy szczegółowe zapoznanie się z przyczynami, które prowadzą do niedoboru „ogniwa słonecznego” w specjalnym artykule na ten temat. Norma witaminy D we krwi u kobiet i mężczyzn Od dawna w środowisku naukowym toczą się dyskusje na temat tego, która forma kalcyferolu daje maksimum informacji o jego zawartości we krwi i jakie wartości są uznawane za normę. Obecnie najlepszym rozwiązaniem jest pomiar objętości pośredniego hydroksykalcyferolu – 25 OH witaminy D – w osoczu krwi. Normą dla człowieka, zapewniającą zdrowie kości i organizmu jako całości, jest wskaźnik co najmniej 30 ng na mililitr. I choć nie można było zidentyfikować pozytywnego wpływu wzrostu poziomu, to czasami za optymalny uważa się zakres od 75 do 125 ng na mililitr. W przypadku witaminy D norma we krwi dla mężczyzn i kobiet jest taka sama. Więcej szczegółów na temat najnowocześniejszej interpretacji wartości znajduje się w tabeli: Stan witaminy D. Stężenie w osoczu, ng / ml Brak i nadmiar Awitaminoza (brak) witaminy D może wywołać i zwiększyć ryzyko wystąpienia następujących chorób: inne, głównie choroby autoimmunologiczne i onkologiczne. Niedostateczna zawartość witamin z tej grupy w organizmie może prowadzić do zwiększonego ryzyka złamań, zaburzeń metabolicznych, bólów mięśni, bezsenności i problemów z pamięcią. mieszkańcy północnych szerokości geograficznych i ludzie, którzy aktywnie chronią się przed promieniami ultrafioletowymi, ludzie o ciemnej skórze (niewystarczająca synteza cholekalcyferolu); osoby powyżej 65 roku życia i / lub z nadwagą; dzieci karmione wyłącznie piersią; w trakcie leczenia glikokortykosteroidami i lekami przeciwdrgawkowymi. Hiperwitaminoza (nadmiar) witamin D może prowadzić do hiperkalcemii i hiperkalciurii, które są spowodowane zaburzeniami w procesie metabolizmu wapnia: hiperkalcemia o różnym nasileniu i czasie trwania może objawiać się zaburzeniami ze strony ośrodkowego układu nerwowego (zaburzenia pamięci, senność, niestabilność emocjonalna itp.), bólami stawów i mięśni, chorobami układu pokarmowego, refluksem, nudnościami, zaburzeniami układu moczowego i sercowo-naczyniowego, swędzeniem skóra, zaćma, zapalenie spojówek itp. Hiperkalciuria (gdy mocz jest bogaty w sól) może prowadzić do kamicy nerkowej (kamieni nerkowych). poddawanie się leczeniu lekami z jego zawartością, przyjmowanie witaminy oprócz diety; osoby z niezrównoważoną dietą (w tym przypadku wzrasta zawartość ergokalcyferolu). Przyczyny i objawy niedoboru Wśród odchyleń od normy najczęściej stwierdza się hipowitaminozę D. Spośród możliwych przyczyn niedoboru witamin najistotniejsze to: Wady nerek, wątroby, jelit. W przypadku dysfunkcji jednego z tych narządów proces wchłaniania i przemiany cholekalcyferolu do postaci aktywnej zostaje zakłócony. Niezbilansowana dieta, w której nie wystarcza nie tylko źródła witaminy D, ale także tłuszcze do jej przyswajania. Niski poziom witaminy D we krwi kobiet w ciąży często wiąże się nie tylko ze zwiększonymi potrzebami organizmu, ale także z szybkim przyrostem masy ciała przyszłej mamy. W tym przypadku witamina nie uczestniczy w metabolizmie, ale odkłada się w złogach tłuszczu, dostając się do krwiobiegu w niewystarczających ilościach. Brak ekspozycji na słońce. Warunki klimatyczne, noszenie zamkniętej odzieży oraz stosowanie kosmetyków ochronnych może prowadzić do niedoboru cholekalcyferolu. Należy pamiętać, że nawet regularne naświetlanie nie gwarantuje wystarczającej syntezy witamin. Na przykład zanieczyszczenie atmosfery zapobiega przechodzeniu przez nią promieniowania ultrafioletowego. Liczy się również długość fali: opalanie jest najbardziej korzystne rano i o zachodzie słońca. Ponadto wraz z wiekiem i obecnością ciemnej skóry proces produkcji cholekalcyferolu jest wolniejszy. Wczesny niedobór witaminy D objawia się bezsennością, zmęczeniem, utratą apetytu, pieczeniem w gardle, obniżoną ostrością wzroku, pogorszeniem stanu zębów, włosów, paznokci i skóry, skurczami mięśni. Później do objawów tych mogą dołączyć bóle kości (i częste złamania), problemy z naczyniami krwionośnymi, sercem. U dzieci niedobór objawia się spowolnieniem wzrostu i charakterystycznym skrzywieniem kończyn na skutek osteomalacji (rozmiękczenia tkanki kostnej) – krzywicy. Po co określać poziom kalcyferolu Witamina D to kompleks substancji biologicznie czynnych, z których najważniejsze dla człowieka są: ergokalcyferol (D2), który dostaje się do organizmu wraz z pożywieniem oraz cholekalcyferol (D3), powstający w skórze pod wpływem światła słonecznego. Nie dochodzi do przedawkowania witamin – ich nadmiar jest metabolizowany do nieaktywnych związków lumisterol i tachysterol. W wątrobie kalcyferol przekształca się w kalcydiol lub 25-OH-hydroksycholekalcyferol. To właśnie on służy do określania ilości witaminy D. W nerkach przy udziale parathormonu 25-OH-D przekształca się w kalcytriol (1,25-OH (2) -D) – aktywny metabolit odpowiedzialny za metabolizm fosforu i wapnia oraz szereg inne procesy. Analiza 25-OH witaminy D pokazuje wysycenie organizmu kalcyferolem i pomaga wykryć niedobór lub nadmiar tej substancji. Pacjenci cierpiący na choroby metaboliczne kośćca (osteopenia, osteoporoza) określają ilość kalcydiolu przez cały okres terapii w celu monitorowania skuteczności leczenia i dostosowywania dawki. Konieczne jest również przeprowadzenie analizy przed zastosowaniem preparatów witaminowych w diagnostyce hipo- lub hiperwitaminozy D. Zarówno dorośli, jak i dzieci są badani, jeśli podejrzewają rozwój zwapnień lub krzywicy. Test biochemiczny na zawartość witaminy D we krwi można nazwać inaczej. W większości laboratoriów test określa się jako 25-OH witaminy D ogółem, 25-OH witaminę D, 25 (OH) D lub 25-hydroksykalcyferol. Komu i kiedy zalecane jest badanie Decyzję o potrzebie wykonania badania podejmuje zwykle lekarz. Jest ku temu wiele powodów. Ponieważ witamina D wpływa na wchłanianie fosforu i wapnia, zwiększona łamliwość kości u dorosłych lub opóźnienie rozwoju i skrzywienie szkieletu u dzieci mogą stać się wskazaniem do badań. Oznaczanie poziomu 25 (OH) witaminy D w surowicy jest zalecane w następujących przypadkach: żyjący na środkowych i północnych szerokościach geograficznych ; problemy z przewodem pokarmowym (zapalenie jelit, choroby Crohna i Whipple’a, zapalenie żołądka o niskiej kwasowości); drażliwość, pogorszenie wydajności, zmęczenie; Monitorowanie stężenia 25-hydroksycholekalcyferolu w surowicy jest zalecane u pacjentek przyjmujących leki hormonalne i przeciwdrgawkowe, a także u kobiet planujących ciążę. Warto również przeprowadzić badania dla osób, które większość dnia spędzają w zamkniętych pomieszczeniach i cierpią na fotodermit. W celach profilaktycznych badanie można wykonać raz w roku, wiosną. Zobacz na filmie, kto w pierwszej kolejności musi określić poziom 25-hydroksykalcyferolu: Dlaczego ta analiza jest potrzebna? Ta analiza jest konieczna do określenia stopnia stężenia witaminy D, czyli do identyfikacji hiper- lub hipowitaminozy D. który zawiera witaminę D i wapń. Dostarczenie analizy jest niezbędne do terminowego dostosowania dawek i oceny poprawności terapii. Wskazania do zabiegu Aby przebadać się na obecność 25-OH witaminy D, wystarczy przejawienie się objawów braku pierwiastka D w organizmie, objawiających się zwiększonym zmęczeniem, zmniejszonym apetytem, ​​drażliwością, płaczliwością i złym snem u dziecka. Uwzględnienie analizy przeprowadza się, jeśli stężenie pierwiastka D wzrasta, co następuje z powodu długotrwałego narażenia organizmu na światło słoneczne oraz w wyniku zatrucia. Oznaki zatrucia witaminą D to anoreksja, wielomocz, demineralizacja kości, wymioty, hiperkalcemia, osłabienie mięśni i ból. Przewlekłe zapalenie trzustki, któremu towarzyszy niewydolność wydzielnicza. Niedoczynność przytarczyc i nadczynność przytarczyc z osteomalacją. Osteoporoza starcza spowodowana stosowaniem kortykosteroidów. Toczeń rumieniowaty rumieniowaty, który dotyka głównie skóry. Badanie poziomu witaminy D. W celu określenia jej stężenia przeprowadza się analizę 25-OH (hydroksy) witaminy już, że ta substancja jest wytwarzana przez wątrobę, a następnie trafia do nerek, aby przekształcić się w formę aktywną. Gdzie jest ta analiza? To głównie wyspecjalizowane ośrodki endokrynologiczne powinny pobierać krew na witaminę D, której plus można nazwać: Analiza 25-OH (hydroksy) witaminy D jest badana szybko – 1-2 dni. Wyniki możesz otrzymać e-mailem. Dostępność nowoczesnych technologii zapewniających komfortowe pobieranie krwi. Obecność przytulnych gabinetów, wyposażonych w filtry powietrza i klimatyzatory, w tym możliwość oglądania telewizji. Centra mogą być również okazją do konsultacji z wysoko wykwalifikowanym endokrynologiem. Jak przebiega test 25 (OH) D. Istnieje kilka sposobów określenia ilości witaminy D we krwi. Najdokładniejsza jest wysokosprawna chromatografia cieczowa (HPLC), ale nie każde laboratorium stosuje tę metodę. Większość placówek medycznych przeprowadza testy immunochemiluminescencyjne (IHA, IHLA lub CHIAM). Aby uzyskać wiarygodne wyniki, należy odpowiednio przygotować się do badania: 7 dni przed zdaniem testu zaprzestań przyjmowania leków z kalcyferolem; powstrzymać się od badań rentgenowskich i zabiegów fizjoterapeutycznych dzień wcześniej; usuń z diety alkohol, napoje gazowane, tłuste potrawy w ciągu 12 godzin; w ciągu 1,5-2 godzin, aby uwolnić się od papierosów i wszelkich napojów, z wyjątkiem zwykłej wody; przed testem musisz usiąść na kilka minut, uspokoić się. Musisz wykonać badanie krwi na obecność witaminy D na czczo, 8-10 godzin po ostatnim posiłku. Biomateriał pobierany jest z żyły za pomocą strzykawki lub systemu próżniowego w vacutainerze. Wyniki badania przygotowywane są w ciągu 1–5 dni, dla wygody klientów wskaźniki przesyłane są e-mailem lub raportowane telefonicznie. Po otrzymaniu dokumentów w ręku nie należy panikować i samoleczenia, jeśli poziom 25 (OH) D jest obniżony. Tylko endokrynolog może rozszyfrować znaczenie i wyciągnąć prawidłowe wnioski. Przepisuje również terapię i powie, które leki lepiej kupić. Uwaga! Dzieci nie wymagają specjalnego przygotowania do badania krwi na obecność witaminy D. Wystarczy zachować trzygodzinną przerwę między pobraniem pokarmu a pobraniem biomateriału. Jak długo trwa badanie na obecność witaminy D? W zależności od rodzaju analizy i techniki jej wykonania, czas realizacji może wynosić od 24 godzin do 1 tygodnia. Średnio po 2-3 dniach osoba może już dowiedzieć się o swoim wyniku, dzwoniąc lub przychodząc do laboratorium. Analiza witaminy D podczas planowania ciąży Niedobór kalcyferolu powoduje bezpłodność zarówno u mężczyzn, jak iu kobiet. Na tle hipowitaminozy jakość nasienia u mężczyzn spada, kobiety mają nieregularne miesiączki i problemy z narządami rodnymi. Dlatego przed planowaniem ciąży oboje rodzice powinni zostać przebadani na obecność witaminy D. Wskaźnik 25 (OH) D powinien wynosić co najmniej 50-75 ng / ml. To właśnie takie stężenie aktywnego metabolitu przyczynia się do prawidłowego poczęcia i rozwoju płodu na wszystkich etapach ciąży. Jeśli kobiecie w ciąży brakuje kalcyferolu, zwiększa się ryzyko powstania wrodzonych anomalii w zarodku i przesłanek do rozwoju wielu chorób w przyszłości (autyzm, schizofrenia, krzywica, rak itp.). Przygotowanie do badań Test na 25-OH witaminy D wykonuje się na czczo. W takim przypadku ostatni posiłek należy spożyć 8, a najlepiej 12 godzin przed zabiegiem. Przed przystąpieniem do analizy nie wolno również pić soku, herbaty i kawy, zwłaszcza z cukrem, ale można pić zwykłą wodę. Krew pobierana jest z żyły za pomocą systemów próżniowych, które zapewniają bezbolesne pobieranie próbek. Jest przechowywany w optymalnych warunkach do badań wysokiej jakości. Przygotowanie do egzaminu wstępnego Przygotowując się do analizy na obecność witaminy D, ważne jest przestrzeganie zaleceń: przez kilka dni nie spożywaj alkoholu i substancji mogących wpływać na metabolizm kalcyferolu; wykluczyć stres emocjonalny i fizyczny; Jeżeli dana osoba otrzymuje leki lub suplementy diety z kalcyferolem (zwłaszcza w dawkach przekraczających 7000 IU dziennie), badanie należy wykonać nie wcześniej niż trzy (według wymagań niektórych laboratoriów, 10-14) dni od momentu ostatniego przyjęcia leku. Jak przygotować się do testu kontrolnego Aby analiza kontrolna miała charakter informacyjny, ważne jest, aby postępować zgodnie z zaleceniami lekarza i regularnie przyjmować witaminę D w przepisanej dawce (z wyjątkiem kilku dni przed badaniem). Ścisłe przestrzeganie schematu leczenia pozwoli lekarzowi zrozumieć, „przy jakiej dawce” pacjent osiągnął dostępny poziom kalcyferolu. Na podstawie wyniku kontroli zostanie dostosowana terapia i ustalone dalsze taktyki. Metody i aparatura do analizy Zawartość witaminy D i jej produktów przemiany materii można określić różnymi metodami. Do badania weź mocz lub krew. W pierwszym przypadku mówimy o teście Sulkowicza. Surowicę krwi można zbadać następującymi metodami: enzymatyczny test immunologiczny, w szczególności immunochemiluminescencyjny test mikrocząstek; tandemowa spektrometria mas z wysokosprawną chromatografią cieczową (HPLC-MSMS). Metoda ELISA jest bardziej powszechna, szczególnie w prowincjonalnych miastach . Jego główną wadą jest to, że daje błąd, zawyżając wskaźnik o 0,1-4,5 ng / ml, czasem nawet więcej. Ta cecha powinna być brana pod uwagę przy interpretacji wyniku. Spektrometria mas jest dokładniejszą i bardziej wiarygodną metodą oznaczania 25 (OH) D, pozwalającą na oddzielną ocenę różnych frakcji kalcyferolu. Jedyną wadą jest wysoka cena. Dekodowanie wyników Poziom 25-hydroksycholekalcyferolu we krwi może się zmieniać. Jego stężenie zależy od wieku (po 60 latach wartości są niższe), diety, rasy i geografii, pory roku. Spadek wskaźników obserwuje się u kobiet w ciąży. Ale płeć nie wpływa na poziom witaminy D we krwi – u mężczyzn i kobiet w tych samych warunkach wskaźniki są takie same. Tabela 1 – Wartości referencyjne zalecane przez Stowarzyszenie Endokrynologó (2015) Uwaga! Zawartość 25-hydroksykalcyferolu jest często mierzona w nanogramach na mililitr (ng / ml). Nanogram to 109 g (czyli jedna miliardowa grama). Aby przeliczyć na nmol / l, wynikową liczbę należy pomnożyć przez 2,5. Jeśli stężenie witaminy D we krwi wynosi 40-60 ng / ml lub 100-150 nmol / l, nie ma potrzeby dodatkowego przyjmowania leków zwiększających poziom kalcyferolu. Wystarczy przestrzegać zdrowego trybu życia, w zimie włączyć do diety więcej tłustych ryb, wątroby, nabiału i spędzać więcej czasu na słońcu. Jako środek zapobiegawczy można zastosować minimalną dawkę kalcyferolu – 400 IU dziennie. Niedobór, jego przyczyny i sposoby walki Poziom 25-OH witaminy D poniżej 30 ng / ml wskazuje na niedobór. Dlaczego można obniżyć poziom kalcyferolu? Pacjent ma jeden z następujących warunków: defekt wchłaniania makro- i mikroelementów w jelicie cienkim; Przyjmowanie leków zaburzających metabolizm witaminy D (przeciwpadaczkowe, uspokajające, przeciwgruźlicze, przeciwzakrzepowe) może również wywołać obniżenie poziomu kalcyferolu. Niedostateczna ekspozycja na słońce, złe odżywianie, resekcja jelit również niekorzystnie wpływają na organizm. Obniżenie poziomu witaminy D u dzieci prowadzi do rozwoju krzywicy, opóźnień umysłowych i fizycznych oraz zmian kostnych. U dorosłych brak substancji wywołuje tyreotoksykozę, zapalenie tkanki kostnej, nadczynność przytarczyc, niestrawność, chorobę Alzheimera. Suplementy witaminowe w dawce od 500 do 1000 IU dziennie pomogą podnieść poziom kalcyferolu w organizmie. Lekarz decyduje, czy zwiększyć porcję. Wysoki poziom, jego przyczyny i sposób walki Trzeba mówić o niebezpieczeństwie nadmiaru, jeśli wartości 25-hydroksykalcyferolu przekroczyły granicę 100 ng / ml lub 250 nmol / l. Wzrost poziomu witaminy D we krwi wynika z nadmiernego entuzjazmu dla suplementów diety, przyjmowania etidronianu sodu. Nadmiar substancji może objawiać się nudnościami, utratą apetytu, zaburzeniami stolca i prowadzić do rozwoju hiperfosfatemii i hiperkalcemii. Znane są przypadki powstawania zwapnień tkanek miękkich i narządów wewnętrznych, przewlekłej niewydolności nerek. Aby pozbyć się przykrych dolegliwości, konieczne jest zaprzestanie przyjmowania suplementów, ograniczenie spożycia pokarmów zawierających wapń oraz ograniczenie czasu spędzanego na słońcu. Jeśli takie działania nie poprawią Twojego samopoczucia, musisz udać się do lekarza. Więcej informacji o normach witaminy D i jednostkach miary można znaleźć w filmie: Przyczyny fałszywych wyników Na zawartość witaminy D we krwi wpływa przyjmowanie niektórych rodzajów leków, zwłaszcza kompleksów witaminowych, które zawierają tę substancję. Naruszenie zaleceń lekarskich danych przygotowywanych do badania może wpłynąć na wynik analizy. Ile kosztuje test witaminy D? Średnia cena jest pokazana w tabeli: Łącznie 25 (OH) D metodą ELISA, cena (ruble) Oddzielne oznaczenie 25 (OH) D2 i 25 (OH) D3 lub metabolitów kalcyferolu metodą HPLC-MSMS, cena (ruble) Invitro Moskwa Nowosybirsk Helix Moskwa Nowosybirsk Gemotest Moskwa St. Petersburg Nowosybirsk W ostatnich latach coraz większą uwagę zwraca się na poziomy witamin z grupy B, czyli związków organicznych bardzo istotnych dla prawidłowego funkcjonowania ludzkiego organizmu. Witaminy te biorą udział w bardzo wielu procesach biochemicznych. Stanowią koenzymy w reakcjach przemiany węglowodanów, białek, wpływając na gospodarkę wodną, biorąc udział w oddychaniu komórkowym, czy warunkując prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego mięśni i serca. Jak wskazują dane literaturowe w Polsce, wiele osób w związku z nieprawidłową dietą doświadcza niedoborów większości witamin z grupy B, m. in. tiaminy, ryboflawiny, niacyny czy kwasu foliowego. Dlatego warto pochylić się nad tematem wspomnianych zaburzeń, a w przypadku podejrzenia nieprawidłowych ilości tych witamin, rozważyć odpowiednią diagnostykę laboratoryjną. Funkcje witamin z grupy B w organizmieWitaminy grupy B to bardzo istotne składniki odżywcze zaliczane do mikroelementów. Należą do witamin rozpuszczalnych w wodzie. Nie są wytwarzane przez organizm ludzki, więc istotne jest, by nie dopuścić do ich niedoboru. Witaminy z grupy B pełnią bardzo liczne i niezwykle istotne funkcje w ludzkim organizmie. Będąc kofaktorami różnych enzymów, stanowią kluczowy element w prawidłowym przebiegu procesów przemiany materii, wytwarzania energii, aktywności komórkowej, utrzymania równowagi funkcjonowania układu nerwowego, skóry, kości czy mięśni. Warunkują prawidłowy wzrost dzieci, ułatwiają utrzymanie równowagi psychicznej i biorą udział w regulacji procesów zapobiegających rozwojowi choroby nowotworowej. Ponadto ewentualne niedobory witamin z grupy B są traktowane także jako wskaźnik niedożywienia pacjentów. Witaminy z grupy B wchłaniane są z przyjmowanego pokarmu, stąd bardzo istotna jest racjonalna i dobrze zbilansowana dieta. Potrzebne ilości witamin z grupy B są wchłaniane do organizmu a ewentualne nadmiarowe porcje są wydalane zazwyczaj wraz z moczem. Przyczyny niedoborów witamin z grupy BZe względu na fakt, iż witaminy z grupy B są rozpuszczalne w wodzie, organizm nie jest w stanie magazynować ich dużych ilości. Temat niedoborów lub zaburzonego metabolizmu witamin z grupy B w szczególny sposób dotyczy osób niedożywionych, na specjanych dietach, w tym dietach wegańskich (nieprawidłowo zbilansowanych!), kobiet w ciąży a także osób przyjmujących niektóre przyczyny niedoborów wymienia się:niewystarczającą ilość witamin z grupy B przyjmowanych wraz z dietą;zaburzenia wchłaniania bądź wykorzystania/metabolizmu witamin z grupy B;przyjmowanie leków bądź produktów hamujących działanie lub zaburzających metabolizm witamin z grupy B;zaburzone procesy wykorzystania witamin z grupy B spowodowane innymi niedoborami, np. niedoborem innych witamin czy składników mineralnych;zwiększone zapotrzebowanie na poszczególne wyżej wymienionych przyczyn, zaburzenia metabolizmu witamin z grupy B w szczególny sposób dotyczą pacjentów z przewlekłą chorobą alkoholową, chorobami związanymi z układem pokarmowym, zaburzeniami wchłaniania i wiele starszych osób doświadcza niedoborów witamin z grupy B, co najczęściej objawia się zaburzeniami funkcjonowania układu nerwowego. Niekiedy zaburzenia metabolizmu witamin z grupy B wiążą się także z chorobą nowotworową lub leczeniem choroby nowotworowej. Istnieją także przypadki wrodzonych zaburzeń przemiany materii, których skutkiem są zaburzenia metabolizmu i nieprawidłowości w wykorzystywaniu witamin z grupy B przez niedoboru witamin z grupy BNiestety objawy związane z niedoborami witamin z grupy B często są wysoce nieswoiste i trudne do uchwycenia. Warto jednak pochylić się nad tematem zaburzeń związanych z witaminami z grupy B, jeśli obserwujesz u siebie pojawiające się:wysypki;stany zapalne skóry i języka;zaburzenia funkcjonowania błon śluzowych;pojawiające się zajady/afty/drobne zranienia w obrębie jamy ustnej;drętwienie, szczypanie czy dyskomfort w obrębie stóp i dłoni;niedokrwistość (szczególnie megaloblastyczna, charakterystyczna dla niedoboru witaminy B12);zaburzenia odporności/zbyt częste infekcje;osłabienie mięśni;zaburzenia snu/bezsenność;przewlekłe zmęczenie i trudności z koncentracją;zaburzenia odczuwania smaków;zmiany w psychice (w tym drażliwość, nerwowość) czy łagodne objawy często pierwszym krokiem po zaobserwowaniu wskazanych objawów jest suplementacja/farmakoterapia oparta na uzupełnieniu potencjalnych niedoborów witamin z grupy B, oraz niekiedy przeprowadzenie dokładnej nie jesteś przekonany co do zasadności wykonywania skomplikowanych badań diagnostycznych, wykonaj chociaż morfologię, której nieprawidłowe wyniki mogą sugerować zaburzenia związane z witaminą B12. Jeżeli wystąpią, warto rozważyć szerszą diagnostykę, opartą na ocenie poszczególnych witamin z grupy B i ich metabolitów – niedobór jednej z witamin może wiązać się z zaburzeniem innych z witamin z tej warto zdecydować się na badanie poziomu metabolitów witamin B?Badania diagnostyczne związane z witaminami z grupy B poleca się jako badania przesiewowe w kierunku umiarkowanych i znacznych niedoborów witamin z grupy B. Sugeruje się ich wykonanie w przypadku występowania objawów mogących świadczyć o niedoborze witaminy B, jak również u osób zagrożonych takim niedoborem lub w stanach klinicznych związanych z nieprawidłowym wchłanianiem witaminy B (chociażby przyjmowanie metforminy, wykorzystywanej w leczeniu pacjentów z cukrzycą typu II).Pomimo faktu, iż toksyczność witamin z grupy B występuje bardzo rzadko i może mieć miejsce w przypadku spożycia ilości znacznie przekraczających zalecane dzienne dawki, to nadmierne wyładowanie organizmu witaminami z grupy B może mieć wpływ na wątrobę i układ do badaniaAby wykonać oznaczenie umożliwiające ocenę statusu witamin z grupy B w organizmie, zazwyczaj pobiera się próbkę krwi z żyły łokciowej; próbkę porannego moczu ze środkowego strumienia lub próbkę moczu z dobowej z moczu dostarcza informacji dotyczących kwasu alfa-ketoizowalerianowego, kwasu alfa-ketoizokapronowego, kwasu alfa-keto-beta-metylowalerianowego (produkty degradacji aminokwasów: waliny, leucyny i izoleucyny). Dalszy metabolizm tych związków jest możliwy, jeśli nie doszło do naruszenia funkcji koenzymów, których aktywność jest zależna od prawidłowych stężeń i aktywności witamin B1, B2, B3, B5 i kwasu alfa-liponowego. Oprócz tego oznacza się kwas ksanturenowy, będący wskaźnikiem obecności witaminy B6 oraz kwas metylomalonowy – wskaźnik niedoboru witaminy do badaniaZazwyczaj wymagane jest pobranie krwi na czczo. W przypadku oddawania moczu należy pamiętać o kilku prostych zasadach. Jeżeli oddajemy próbkę moczu spontanicznego, warto zadbać by był to pierwszy mocz oddawany po nocnej przerwie. Warto zadbać także o higienę przed oddaniem moczu (delikatne przemycie miejsc intymnych). Oddając mocz ze środkowego strumienia należy pierwszą porcję moczu oddać do toalety i dopiero po kilku sekundach zebrać mocz to specjalnego pojemniczka. Jak wspomniałam wcześniej, oznaczenie wykonuje się niekiedy także z dobowej zbiórki moczu. Należy wtedy przez cały dzień zbierać mocz do odpowiedniego pojemnika (z łatwością można go nabyć w każdej aptece), nie zapominając o dodaniu ewentualnych konserwantów zgodnie z zaleceniem laboratorium wykonującego oznaczenie. Pamiętajmy, że do laboratorium nie zanosi się przykładowo 1,5 l oddanego w ciągu doby moczu, lecz pobiera się próbkę z całej dobowej wyników badań witamin z grupy B‍Interpretacja wyników opiera się na wartościach referencyjnych poszczególnych laboratoriów i zazwyczaj odnoszona jest do poziomu kreatyniny (warto wiedzieć, że przy oznaczaniu metabolitów witamin z grupy B w moczu, zazwyczaj wykonuje się także oznaczenie kreatyniny).Wśród witamin z grupy B, należy zwrócić szczególną uwagę na witaminy, takie jak:tiamina – witamina B1,ryboflawina – witamina B2,niacyna – B3,kwas pantotenowy – B5,fosforan pirydoksalu – B6,biotyna – B7,kwas foliowy – B9,cyjanokobalamina – B1, czyli tiamina (inaczej określana jako witamina F, aneuryna) stanowi koenzym (niebiałkowy składnik enzymów niezbędny do ich aktywności), który wspomaga wytwarzanie energii, bierze udział w metabolizmie glukozy, aminokwasów, alkoholu oraz stanowi bardzo istotny element prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego serca i mięśni. Jej aktywna postać to pirofosforan tiaminy (TDP). W badaniach laboratoryjnych w pierwszej kolejności oznacza się difosforan tiaminy we krwi. W drugiej kolejności wykonuje się badanie czynnościowe polegające na oznaczeniu B2, czyli ryboflawina jest koenzymem, który bierze udział w wytwarzaniu energii, niezbędnym w metabolizmie innych witamin z grupy B. Niedobory dotykają szczególnie osoby starsze oraz pacjentów z chorobą alkoholową. Oprócz wskazanych wcześniej oznaczeń metabolitów witamin z grupy B, wykonuje się także oznaczenie aktywności reduktazy glutationowej w erytrocytach, co pośrednio obrazuje stan organizmu w kontekście witaminy B2. Witamina B3, czyli niacyna (kwas nikotynowy, niektynamid, witamina PP) bierze udział w reakcjach enzymatycznych i wytwarzaniu energii. Stanowi często element farmakoterapii hipolipemizującej przy zwiększonych stężeniach frakcji LDL cholesterolu lub zmniejszonych stężeniach frakcji HDL. Niedobory tej witaminy skutkują stanami zapalnymi skóry, biegunkami, demencją i potencjalną fototoksycznością. Niedobór tej witaminy jest charakterystyczny chociażby w chorobie Leśniowskiego–Crohna. Do prawidłowej syntezy niacyny konieczne są odpowiednie poziomy witamin B6 i B2. Niemalże 60% niacyny w organizmie człowieka pochodzi z przemian tryptofanu. W badaniach diagnostycznych przede wszystkim wykonuje się oznaczenie produktów przemiany niacyny: stężenie N1-Metylonikotynamdu i 2-Pirydynonu. Oznaczenie to uznaje się za najwiarygodniejszą metodę oceny zaopatrzenia organizmu w niacynę oraz ocenę zasobów tej B5, czyli kwas pantotenowy bierze udział w rozkładzie tłuszczy, białek i węglowodanów. Standardowo rzadko wykonuje się oznaczenie tej witaminy. Oznacza się zazwyczaj kwas pantotenowy we krwi lub w B6, czyli fosforan pirydoksalu (trzy główne formy to pirydoksyna, pirydoksamina i pirydoksal) to koenzym biorący udział w metabolizmie aminokwasów i syntezie hemoglobiny. Ponadto pełni bardzo istotne funkcje w prawidłowym działaniu układu nerwowego i systemu odpornościowego. W badaniach laboratoryjnych oznacza się fosforan pirydoksalu (PLP) oraz wykonuje się testy czynnościowe, oznaczenie kwasu 4-pirydoksowego w moczu oraz oznaczenie kwasu ksanturenowego w B7, czyli biotyna to koenzym niezbędny w metabolizmie tłuszczy, białek, węglowodanów. Odgrywa bardzo istotną rolę w wytwarzaniu hormonów oraz funkcjonowaniu skóry i jej przydatków. W badaniach laboratoryjnych oznacza się wydalanie 3-hydroksyizowalerianianiu w witaminy z grupy B to bardzo istotne witaminy w kontekście funkcjonowania ludzkiego organizmu. Nawet niewielkie niedobory mogą skutkować poważniejszymi zaburzeniami, chociażby ze strony układu nerwowego. Dlatego nie warto bagatelizować żadnych objawów. Poleca się zawsze zasięgnąć porady specjalisty, który skieruje na odpowiednią ściekę diagnostyczną i wskaże potrzebną suplementację bądź David G., et al. Sensitivity of serum methylmalonic acid and total homocysteine determinations for diagnosing cobalamin and folate deficiencies. The American journal of medicine, 1994, John, et al. Diagnosis of cobalamin deficiency: II. Relative sensitivities of serum cobalamin, methylmalonic acid, and total homocysteine concentrations. American journal of hematology, 1990, Robert H., et al. Diagnosis of cobalamin deficiency I: usefulness of serum methylmalonic acid and total homocysteine concentrations. American journal of hematology, 1990, K., et al. Age-and gender-specific reference intervals for total homocysteine and methylmalonic acid in plasma before and after vitamin supplementation. Clinical chemistry, 1996, Hildegard, et al. Glutaric aciduria type II: report on a previously undescribed metabolic disorder. Clinica Chimica Acta, 1976, J., Hryniewiecki L. (red.): Żywienie człowieka. Podstawy nauki o żywieniu. PWN, Warszawa, H., Nadolna I., Wojtasik A., Przygoda B.: Żywność wzbogacana a zdrowie. Wyd. Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa, I., Kunachowicz H.: Badania analityczne nad składem i wartością odżywczą racji pokarmowych. Cz. IV. Zawartość witamin grupy B, Żywienie Człowieka i Metabolizm, 1994, 21, (1), 25-34. Jaki jest cel badania stężenia kwasu askorbinowego we krwi? Badanie ma na celu określenie stężenia kwasu askorbinowego w surowicy krwi. Prawidłowy poziom wynosi 34–110 µmol/l (6–20 µg/dl). Jakie są wskazania do wykonania badania stężenia kwasu askorbinowego we krwi? Wskazaniem do badania stężenia kwasu askorbinowego jest podejrzenie jego niedoboru. Zmniejszone stężenie witaminy C w organizmie objawia się osłabieniem, osłabieniem wydolności fizycznej, skłonnością do krwawień i siniaczenia, trudnym gojeniem się ran, skłonnością do infekcji, stanem zapalnym dziąseł i zębów, osłabieniem lub utratą apetytu, niedokrwistością mikrocytarną. Badanie może być również zalecane przy stosowaniu diety ubogiej w witaminę C (pozbawionej owoców i warzyw) oraz przy podejrzeniu zaburzeń wchłaniania. Zwiększone stężenie kwasu askorbinowego zdarza się rzadko. Można je podejrzewać w przypadku przedawkowania lub przyjmowania dużych dawek witaminy C. Występują wtedy zaburzenia żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka, a także wysypka. Nadmiar wydalany jest z moczem, u niektórych osób może to prowadzić do kamicy nerkowej. W razie stwierdzenia nieprawidłowego stężenia kwasu askorbinowego lekarz zaleci odpowiednie postępowanie, np. zmianę diety, suplementację bądź zmniejszenie przyjmowanej dawki witaminy C. Jak przebiega badanie? Krew pobierana jest z żyły. W laboratorium, po odwirowaniu surowicy, oznacza się stężenie kwasu askorbinowego. Oznaczenie należy wykonać w ciągu 3 godzin od pobrania lub surowicę należy zamrozić. Jak przygotować się do badania? Nie jest wymagane żadne przygotowanie do badania, nie musi być ono wykonywane na czczo. Jakie są przeciwwskazania do badania? Nie ma przeciwwskazań. Jakie są powikłania? W miejscu wkłucia może powstać krwiak, który powinien wchłonąć się w ciągu kilku dni. Witaminy odkryto niewiele ponad sto lat temu. Nie ulega wątpliwości, że mają kluczowe znaczenie dla zdrowia, a do najważniejszych z nich należą witaminy A, C, D oraz E. Warto poznać ich rolę i funkcje w organizmie oraz dowiedzieć się, jakie produkty dostarczają ich najwięcej. Witaminy i ich właściwości – dlaczego są tak istotne? Spis treści: Witaminy i ich właściwości Witamina A Witamina C Witamina D Witamina E Witaminy i ich właściwości Co to są witaminy? Witaminy to grupa organicznych związków chemicznych o zróżnicowanej budowie, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Mogą być pozyskiwanie syntetycznie lub mieć pochodzenie naturalne. W przypadku większości witamin, organizm ludzki nie ma zdolności ich syntetyzowania. W związku z tym konieczne jest dostarczanie witamin w odpowiednio zróżnicowanej i urozmaiconej diecie, najczęściej pod postacią prowitamin. Brak danej witaminy w organizmie określa się mianem awitaminozy, niedobór to hipowitaminoza, a nadmiar – hiperwitaminoza. Pracę nad zagadnieniem – witaminy i ich właściwości – rozpoczął polski badacz i biochemik Kazimierz Funk w 1913 roku. On także stworzył nazwę omawianych związków chemicznych – witaminy. Vitae po łacinie oznacza życie, a amina pochodzi od grupy aminowej, którą zawierała pierwsza wyizolowana przez niego witamina – B1. Podział witamin Podział witamin oparto na właściwościach fizycznych, wyróżniając witaminy rozpuszczalne w tłuszczach (A, D, E, K) i rozpuszczalne w wodzie (B i C). Drugi i mniej popularny podział klasyfikuje witaminy na te, będące związkami azotowymi – wszystkie witaminy z grupy B, oraz witaminy nie zawierające azotu – A, D, E, K i C. Witaminy pełnią w organizmie bardzo wiele funkcji – te rozpuszczalne w tłuszczach mogą być magazynowane w organizmie (głównie w wątrobie i tkance tłuszczowej), a ich rolą jest uczestnictwo w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej, regulacja procesów krzepnięcia krwi oraz spełnianie funkcji antyoksydacyjnej. Witaminy rozpuszczalne w wodzie nie są magazynowane w organizmie, ich nadmiar jest usuwany z moczem, pełnią funkcję koenzymów i kofaktorów różnych układów enzymatycznych i uczestniczą w metabolizmie cukrów, tłuszczów, białek oraz w gospodarce mineralnej organizmu. Witamina A – na co i kiedy? Witamina A – na co ma wpływ i kiedy może występować jej niedobór? Witamina A w organizmie człowieka jest syntetyzowana z beta-karotenu pochodzącego z diety. Uczestniczy w procesie widzenia – przekształca się w retinal, który wchodzi w skład rodopsyny, której rolą jest utrzymanie wrażliwości pręcików siatkówki oka na przyćmione światło. Wpływa także na prawidłowe funkcjonowanie tkanki nabłonkowej. Witamina A wywiera dobroczynny wpływ na wzrok. Witamina A (inaczej retinol) zapobiega kurzej ślepocie, pomaga w leczeniu chorób oczu. Poza tym wzmacnia błony śluzowe nosa, gardła, jelit i płuc, dzięki czemu zwiększa odporność na zakażenia. Wpływa na rozwój i wzrost kości, zapobiega tworzeniu się krzywego zgryzu. Stymuluje także błony śluzowe do produkcji śluzu i pełni funkcje antyoksydacyjne. Witamina A i jej występowanie W czym jest witamina A? Beta-karoten, będący prowitaminą witaminy A, występuje w produktach pochodzenia roślinnego, szczególnie w pomarańczowych, zielonych i czerwonych warzywach, np. marchwi, szpinaku czy czerwonej papryce. W czym jest witamina A? Produkty pochodzenia zwierzęcego, bogate w witaminę A to żółtka jaj, pełne mleko oraz jego przetwory, tłuste ryby morskie, wątroba i inne podroby. Przedawkowanie witaminy A jest niebezpieczne dla zdrowia. Jej nadmiar prowadzi do nadmiernej senności i zmęczenia, utraty łaknienia, łysienia, owrzodzeń skórnych, krwotoków, a nawet dysfunkcji w obrębie ośrodkowego układu nerwowego, serca czy nerek. Jak rozpoznać niedobór witaminy A? Objawy to przede wszystkim suchość i łuszczenie skóry oraz ślepota zmierzchowa, która jest wynikiem zahamowania regeneracji rodopsyny. Niedobór witaminy A objawia się pogorszeniem widzenia, co powoduje np. trudności w prowadzeniu samochodu, zwłaszcza wieczorem. Niedobór może także prowadzić do suchości spojówek i rogówki, a przy dużych niedoborach nawet do ślepoty. Inne symptomy obejmują zaburzenia wzrostu kości i zębów oraz częste infekcje. Poziom witaminy A można określić, wykonując pomiar jej stężenia w badaniu krwi. Na co wpływa witamina C? Witamina C, czyli kwas askorbinowy to jeden z najsilniejszych przeciwutleniaczy. Jaka jest rola tej witaminy? Działanie polega na wzmacnianiu dziąseł i zębów, ograniczaniu rozwoju bakterii, wywołujących próchnicę zębów, ułatwieniu przyswajania żelaza, utrzymaniu prawidłowego stanu tkanki łącznej. Na co wpływa witamina C? Wpływa na syntezę kortykosteroidów i wybranych neuroprzekaźników. Wzmacnia odporność organizmu na infekcje, przyspiesza gojenie się ran. Bierze udział w metabolizmie podstawowych białek, w przemianach tłuszczów, cholesterolu oraz kwasów żółciowych. Jakie są objawy przedawkowania witaminy C? Przyjmowanie znacznych ilości witaminy C w codziennej diecie rzadko jest powodem do niepokoju i nie daje niepokojących objawów – jej nadmiar w zdrowym organizmie jest wydalany z moczem. Stanowczo należy przestrzegać przed stosowaniem tzw. mega dawek dochodzących do kilku lub kilkunastu (!) gramów (tysięcy miligramów) dziennie, które przynoszą więcej szkód niż korzyści, a czasami bywają wprost niebezpieczne! Objawy przedawkowania witaminy C w postaci syntetycznej mogą obejmować także dolegliwości żołądkowo- jelitowe, głównie biegunki. Witamina C i jej występowanie Witamina C znajduje się przede wszystkim w owocach i warzywach – natce pietruszki, papryce czerwonej, ziemniakach, czarnej porzeczce, kiwi, owocach cytrusowych, szpinaku, kalafiorze, pomidorach, truskawkach oraz brukselce. Jej niedobór powoduje choroby jamy ustnej – szkorbut, krwawienie, owrzodzenie dziąseł, wypadanie zębów, objawia się kruchością i pękaniem naczyń krwionośnych. Brak dostatecznej ilości witaminy C w organizmie to także osłabienie odporności, powolne gojenie się ran i nieprawidłowe zrastanie się kości, obrzmiałe i bolesne stawy, a także podatność na siniaki, osłabienie i niekiedy wzmożona senność. Prawidłowy poziom stężenia witaminy C wynosi 34–110 µmol/l (6–20 µg/dl)[1]. Badanie wykonywane jest we krwi. Witamina D Witamina D – jaką rolę pełni w naszym organizmie? Witamina D, czyli kalcyferol, wzmaga wchłanianie wapnia oraz fosforu z jelit, reguluje uwalnianie wapnia z kości i reabsorpcję w nerkach, zapewnia właściwy rozwój i stan kości oraz zębów, a także ma działanie immunomodulujące. Witamina D powstaje w ludzkiej skórze z pochodnej cholesterolu, która pod wpływem promieni UV przekształca się w prowitaminę, a w dalszej kolejności w witaminę. Witamina D – jakie ma działanie i w jakich procesach bierze udział? Oddziałuje na komórki szpiku kostnego produkujące komórki obronne, podnosi odporność i chroni przed infekcjami układu oddechowego. Jej suplementacja jest zalecana noworodkom i niemowlętom, kobietom w ciąży oraz w okresie karmienia piersią, a także osobom w podeszłym wieku. Również w przypadku zdrowych dzieci, młodzieży i osób dorosłych, zaleca się odpowiednią suplementację – szczególnie w miesiącach zimowych i na wiosnę. Witamina D znajduje się w pełnym mleku, żółtkach jaj, maśle, olejach roślinnych i tłuszczach zwierzęcych, grzybach i drożdżach. Niedobory witaminy D Niedobory witaminy D pojawiają się w okresie zimowym i wiosennym, gdy ilość słonecznych dni jest mała, dni są krótkie, a powierzchnia skóry eksponowana na promienie słońca mniejsza co ogranicza syntezę witaminy D w skórze. Niedobór witaminy D objawia się powiększeniem stawów kolanowych, kostek, dłoni, osłabieniem mięśni, a także wypadanie zębów. Konsekwencją trwałego niedoboru witaminy D u dzieci jest krzywica, a u dorosłych osteomalacja. Jak jeszcze objawia się niedobór witaminy D? Stwierdza się pogorszenie stanu skóry, problemy z ostrością widzenia, biegunkę, bezsenność i szybkie męczenie się. Objawy przedawkowania witaminy D występują rzadko. Są to przede wszystkim: osłabienie, utrata łaknienia, nudności i wymioty, zaparcia, niepokój wzmożone pragnienie i zwiększone oddawanie moczu. Przyjmuje się, że optymalne stężenie witaminy D we krwi to 30–50 ng/ml (75–125 nmol/l)[2]. Bardzo duży odsetek badanych wykazuje stężenie suboptymalne i niewystarczające. Na co wpływa witamina E? Witamina E, czyli tokoferol, umożliwia syntezę lipidów i jest przeciwutleniaczem, wpływa na krzepnięcie krwi i zapobiega chorobom układu krążenia. Stabilizuje błony komórkowe i zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworów. Niedobór witaminy E, objawy – obserwuje się ogólne osłabienie, suchość i wiotczenie skóry, a także przebarwienia na skórze i plamy starcze. Skutkami niedoboru są zaburzenia płodności, osłabiona praca oraz zanik mięśni, zaburzenia funkcjonowania błon komórkowych, przyspieszony rozpad czerwonych krwinek oraz zaburzenia wzrostu. Witamina E i jej źródła Nadmiar witaminy E występuje rzadko, prowadzi do zmęczenia i osłabienia, wiąże się z zaburzeniami wzroku, zaburzeniami jelitowymi oraz bólem głowy. Zalecenia odnośnie dziennego zapotrzebowania na witaminę E są różne i wg piśmiennictwa wahają się między 10 a 30 mg. Witaminę E zawiera mleko, jaja, masło, oleje roślinne, ryby, kiełki pszenicy, pieczywo razowe, orzechy, migdały oraz zielone warzywa liściaste. Prawidłowe stężenie witaminy E można sprawdzić, wykonując badanie poziomu alfa-tokoferolu w surowicy, który powinien wynosić min. 30 μmol/l[3]. Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu, biorą udział w wielu procesach, wpływają na rozwój, stan zdrowia i wydolność organizmu. Muszą być dostarczane organizmowi z codzienną, zróżnicowaną dietą. Poziom witamin w organizmie możesz sprawdzić wykonując poniższe badania: Witamina C (Kwas askorbinowy), Witamina A, Witamina E. Bibliografia: Retinol (retinol), Indeks leków, Witaminy, wiadomości ogólne. Witaminy, Beata Przygoda, Witamina C, Magdalena Walicka, Agnieszka Jasik, Marzanna Paczyńska, Michał Wąsowski, Marek Tałałaj, Ewa Marcinowska-Suchowierska, Niedobór witaminy D – problem społeczny, [1] [2]Witamina D [3]

badania krwi na witaminy